Shoplifters I Tenderness in the bleakest of circumstances
9Overall Score
Reader Rating 4 Votes
6.4

Bor Beekman / Voor de Volkskrant

Shoplifters pendelt meesterlijk tussen het droevige, het vertederende en het mild-komische (vijf sterren)

 

In zijn sublieme twaalfde speelfilm toont Hirokazu Kore-eda hoe een gezin overleeft op de bodem van de samenleving, zonder vangnet.
Daar staat ze: het hartverscheurend schattige meisje Yuri, eenzaam in een buitenwijk van Tokyo. Veel te dun gekleed voor het winterse weer, voor straf buitengezet door haar ouders. Wat doe je dan, als toevallige passant en getuige van die kinderverwaarlozing? Delinquent en vader Osamu (Lily Franke) aarzelt niet: hij neemt de kleine Yuri mee naar de schamele woning waar hij en wat gezinsleden boven op elkaar leven, terend op vage inkomsten. Pensioentje van oma, beetje dagloon, winkeldiefstal. Maar er kan nog wel een mondje bij. Buiten dat: de vlot door Osamu’s naasten opgenomen Yuri blijkt een vlugge leerling-dievegge. Technisch is het dan wel ontvoering, maar bij haar echte ouders was het meisje niet beter af, zo suggereren de brandblaren op haar armen.

Het gemak waarmee Hirokazu Kore-eda je zijn gezins- en misdaaddrama binnenvoert, is het eerste teken van het grote meesterschap van de 56-jarige Japanner. Die beheerst de ragfijne observerende filmkunst van enkele van zijn illustere landgenoten (we noemen Yasujiro Ozu, al wordt Kore-eda een beetje moe van die vergelijking), maar hij schrikt daarbij niet terug voor een scheut sentiment. Soepel pendelend tussen het droeve, vertederende en mild-komische, wint Kore-eda je voor het palet aan gezinsleden: de olijke Osamu, de niet meer zo heldere oma (actrice Kirin Kiki, kort na de opnamen overleden), het stelende zoontje Shota, de norse moeder, het nichtje dat bijverdient als stripper. Je geeft om ze: hoe ze kibbelen, samen eten, samen stelen of gewoon wat dollen in zee tijdens een dagje uit.

Shoplifters van Kore-eda (van onder andere Nobody Knows, Still Walking) won de Gouden Palm te Cannes, werd genomineerd voor een Golden Globe – de Oscarnominatie zal volgen – en was eerder dit jaar een enorme hit in Japan en China. De cineast werd in 2013 in Cannes ook al geëerd door toenmalig juryvoorzitter Steven Spielberg, die wegliep met de vertelkunst van de Japanner – studio Dreamworks kocht terstond de remake-rechten van diens drama Like Father, Like Son.

In zijn twaalfde speelfilm stopt Kore-eda zijn publiek bedrieglijk lieflijke scènes toe, hier en daar aangezet met wat muziek voor een Dickensiaans gevoel. Er is de urgente sociale boodschap: een gezin dat overleeft op de bodem van de hedendaagse Japanse samenleving, zonder vangnet. Tegelijk strooit de filmmaker signalen die maken dat de kijker nooit helemaal gerust is op de bedoelingen van al die personages. Want hoe lopen die gezinsbanden nu precies? En dan, met een magnifieke draai, verandert Kore-eda zijn mysterieuze melodrama in een politiezaak, vervliegt de romantisering en vuurt de film een serie subliem in de plot verpakte vragen af. Wat maakt een gezin? Hoeveel waarde kennen we toe aan de bloedband? Doen motieven er altijd toe, in onze omgang met anderen? Het voortreffelijke Shoplifters noopt tot compassie. Even was je deel van dit gezin.

INTERVIEW MET REGISSEUR HIROKAZU KORE-EDA

Japanse grootmeester Hirokazu Kore-eda (56), regisseur van Shoplifters: ‘De kinderen in mijn films laat ik nooit het scenario lezen’

Van alle nieuwsberichten waaruit de Japanse filmmaker Hirokazu Kore-eda (56) inspiratie putte tijdens het schrijven van Shoplifters, zijn ontroerende en subliem gespeelde winkeldievendrama, raakte het bericht over het gezin dat werd gearresteerd na een hengeldiefstal hem het meest. ‘Het was een bericht dat je vaker leest in Japan, over een straatarm gezin dat steelt om aan eten te komen. Dit gezin hield van vissen en besloot de door hen gestolen hengels te houden. Toen ze op een middag uit vissen gingen, werden ze meteen herkend en het hele gezin werd gearresteerd.’

Elk Dag in Cinema Galeries.
Lees meer